| maandag 30 november 2009 |
|
Naar aanleiding van de klimaattop in Kopenhagen (7-18 december) besteedt de VRT de volgende dagen en weken via diverse netten en kanalen heel wat aandacht aan de conferentie en aan het klimaat op Aarde. Tijdens de klimaatconferentie moeten de wereldleiders (of hun milieuministers) het eens raken over een nieuw internationaal klimaatverdrag dat het Kyoto-protocol vervangt en nieuwe concrete klimaatbeheersingsdoelen stelt tot 2020.
'Het Journaal'
In de aanloop naar de klimaattop in Kopenhagen brengen de VRT-correspondenten uit de drie grootmachten Rusland, de Verenigde Staten en China uitgebreide reportages over hoe klimaatverandering en 'Kopenhagen' in die landen beleefd wordt. Ook in Australië en Zuid-Afrika gaan reporters op zoek naar de ergste gevolgen van de opwarming van de Aarde: eilanden verdwijnen onder water, boeren moeten omgaan met grote droogtes en overstromingen.
Uiteraard is 'Het Journaal' ook live bij de start van klimaatconferentie: klimaatreporter Stijn Vercruysse is van zaterdag 5 tot maandag 7 december in Kopenhagen en brengt verslag uit van de conferentie zelf en van alle nevenevenementen. 'Het Journaal' maakt ook duidelijk wat er precies op het spel staat in Kopenhagen en hoe ieder van ons de klimaatverandering zal voelen.
'Het Journaal' volgt de onderhandelingen op de voet, brengt verslag uit en geeft duiding waar nodig. Als er over pakweg ontbossing een doorbraak wordt bereikt, dan wordt dat meteen getoetst aan de realiteit in het Congolese regenwoud.
Als de presidenten, regeringsleiders en ministers in de tweede week naar Kopenhagen afzakken om knopen door te hakken, is 'Het Journaal' er ook opnieuw bij met dagelijkse verslagen. Daarbij is er speciale aandacht voor de Belgische delegatie, reacties bij milieuverenigingen en bedrijfsleven, en de standpunten van Obama, Merkel en Brown.
Deredactie.be
Deredactie.be heeft sinds enkele weken een aparte rubriek over het klimaat. Met daarin alle nieuwsitems (in tekst-, video- en audiovorm), heel wat achtergrondinfo (wat zijn de gevolgen van de opwarming? Wat is het Kyoto-protocol? Is de temperatuur nu al gestegen? Wat is het broeikaseffect?, enz).
Tijdens de conferentie zelf volgt deredactie.be de harde klimaatactualiteit vanzelfsprekend op de voet, aangevuld met nieuws uit de wandelgangen door Stijn Vercruysse en Ben Van Heukelom en –waar mogelijk - livestreaming van de toespraken en de persconferenties.
Radio 1
'De ochtend' en 'Vandaag'
'De ochtend' en 'Vandaag' geven de aftrap voor de Kopenhagen-top op vrijdag 4 december. Correspondenten uit de grote (milieubelastende) landen, zoals China, Rusland en de USA schetsen in 'Vandaag' de visie van 'hun' land.
Van dan af brengen 'De ochtend' en 'Vandaag' dagelijks gesprekken en reportages over Kopenhagen, maar vooral over de concrete klimaatsveranderingen die nu al bezig zijn, en wat de mens er zoal aan doet of kan doen. Zo is er een doorlichting van de 'klimaatneutrale' wijken in Freiburg, een kennismaking met een ecologische disco in Nederland, en een bezoek aan een passiefhuis in eigen land.
Maar Radio 1 kijkt ook ver buiten de grenzen naar de klimaatproblematiek, met reportages van Afrika tot India. Ook de politieke actoren komen uiteraard aan het woord. En het begin en het slot van de Kopenhagentop wordt gevolgd met een eigen correspondent ter plaatse, Ben Vanheukelom.
'De ochtend', elke werkdag van 6.00 tot 9.00 uur, in het weekend van 7.00 tot 9.00 uur.
'Vandaag', elke weekdag van 16.00 tot 19.00 uur.
De Kopenhagen-missie van 'Peeters & Pichal'
Van maandag 14 tot vrijdag 18 december reist Sven Pichal van Brussel naar de klimaattop in Kopenhagen op de meest ecologische manier. In een ware estafettetocht zal hij gebruik maken van talrijke milieuvriendelijke transportmiddelen. In Kopenhagen wil hij een symbolisch stuk Antartica-ijs overhandigen aan de organisatoren van de top.
Tijdens de 'Peeters & Pichal'-uitzending van 14 december zal Minister van Innovatie Ingrid Lieten het startschot geven van de Kopenhagen-missie. Sven Pichal vertrekt vanuit het Omroepgebouw in Brussel. De tocht brengt hem op vrijdag 18 december naar Kopenhagen, via tussenstops in Rotterdam, Amsterdam, Bremen en Hamburg.
Sven verplaatst zich met een onwaarschijnlijke reeks actuele 'groene' voertuigen:
Sven wil naadloos overstappen van het ene voertuig naar het andere. De voertuigen zullen op diverse plaatsen langs de route klaarstaan. Sven Pichal overnacht enkel in ecohotels, overdag bezoekt hij duurzame initiatieven en projecten. 'Peeters & Pichal' volgt de reis op de voet en Sven houdt een blog en een uitgebreid videodagboek bij van zijn ecologisch reisavontuur.
In Kopenhagen wil Sven een symbolisch stuk ijs overhandigen aan de organisatoren van de klimaattop, vóór het echt helemaal smelt. Het ijs is authentiek en komt van de site van de Belgische Antacrtica-basis Princess Elisabeth.
Minister voor Innovatie Ingrid Lieten wuift Sven Pichal uit bij zijn vertrek aan het VRT-omroepcentrum. De eerste kilometers legt hij fietsend af. Sympathisanten mogen hem tijdens de eerste kilometers vergezellen. Daarvoor doet 'Peeters & Pichal' een oproep aan bezitters van ongewone, ecovriendelijke voertuigen. Zij mogen zich nu al melden op peetersenpichal@radio1.be.
Canvas
Ook Canvas besteedt ruime aandacht aan de klimaattop in Kopenhagen. Het startschot wordt gegeven in 'Terzake' op donderdag 3 december. Op zondag 6 december is er een thema-avond met Panorama, An Inconvenient Truth van Al Gore en (op Canvas+) een gesprek met diezelfde Al Gore uit de reeks 'Spraakmakers'. Ook de volgende dagen staat Kopenhagen hoog op de agenda van Canvas en Canvas+.
Donderdag 3 december
'Terzake': Een Nobelprijswinnaar waarschuwt
Vanaf vandaag blikt 'Terzake' vooruit op de klimaattop in Kopenhagen. Met reportages en studiogasten schat Terzake het belang in van de klimaatconferentie. Hoe dramatisch is de situatie en kan Kopenhagen iets veranderen? Een klimaatreeks waar we het warm van zullen krijgen!
'Terzake' begint de reeks met een interview met Rachendra Pachauri, Nobelprijswinnaar en voorzitter van het VN-klimaatpanel. De klimaatexpert verwacht veel van de klimaatconferentie. Daar moeten de landen de krijtlijnen van Kyoto verder uitwerken. 'Er moeten sancties komen voor landen die hun uitstoot niet omlaag krijgen', vindt Pachauri. Barbara Debeuckelaere heeft een exclusief gesprek met hem.
Vrijdag 4 december
'Terzake': Heeft België genoeg gedaan?
In 1997 werden in Kyoto afspraken gemaakt rond de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen (o.a. CO²). Robin Ramaekers maakt een stand van zaken op met Serge De Gheldere (de Vlaamse ambassadeur van Al Gore) en Jean-Pascal Van Ypersele (internationaal klimaatpanel). Heeft België zijn afspraken nageleefd of schieten we tekort? In de studio is Jos Delbeke te gast, Europees hoofdonderhandelaar in Kopenhagen.
Zondag 6 december
'Panorama': Ons arm klimaat
De wereld is niet eerlijk verdeeld en dat geldt ook voor het veranderend klimaat. Het zijn vooral arme landen in de wereld die nu al te lijden hebben onder het veranderend klimaat. 'Panorama' bekijkt de klimaatverandering daarom vandaag vanuit het standpunt van vier armere landen. Landen die niet hebben bijgedragen aan die verandering maar er nu wel de gevolgen van dragen en die ook zullen voelen in hun verdere ontwikkeling. We gaan naar Bangladesh, Bolivia, Kenia en Vietnam: stuk voor stuk landen die nu heel concreet af te rekenen hebben met problemen die direct het gevolg zijn van de klimaatsverandering. Maar evengoed landen die in hun ontwikkeling al rekening houden met het klimaat.
Door het stijgen van de zeespiegel moet Bangladesh land toegeven aan de zee. Land waar vooral de armsten hun brood mee verdienden. De boeren van de Boliviaanse Palca-vallei zijn rechtstreeks afhankelijk van het gletsjerwater. Voor de irrigatie van hun gewassen en voor hun drinkwater. Die slinkende gletsjers maken de regenpatronen ook erg onvoorspelbaar, het leven van de boeren volgt. In Kenia worden de dagen heter, de lucht blauwer en regen valt er steeds minder. Allemaal het gevolg van westerse industriële uitstoot.
Vietnam is een land in ontwikkeling. De industrie groeit en evolueert snel. Het elektriciteitsverbruik stijgt rond de 16-17 percent per jaar. De industriële groei in landen als China, Brazilië en Vietnam heeft genoeg potentieel om het globaal klimaatsysteem te ontwrichten. (The Climate Game and the world’s poor – DR, 2009)
'An Inconvenient Truth'
Documentaire film van Davis Guggenheim waarmee Al Gore in 2006 een klimaatrevolutie veroorzaakte. De film won tientallen prijzen waaronder twee Oscars.
In de film – meer een geanimeerde en geïllustreerde voordracht-perfomance – vertelt de vroegere Amerikaanse vice-president Al Gore aan de hand van concrete voorbeelden en cijfers een harde en ongemakkelijke waarheid: de mensheid leeft op een tijdbom als gevolg van de opwarming van de Aarde. De meeste wetenschappers, aldus Gore, zijn het erover eens dat we nog maar tien jaar de tijd hebben om een wereldwijde catastrofe te vermijden die heel onze planeet zal meesleuren in een destructieve maalstroom van extreme weerfenomenen: smeltende ijskappen, de stijging van de zeespiegel, massale overstromingen, maar ook periodes van langdurige droogte, dodelijke hittegolven en alle epidemische ziekten die onvermijdelijk het gevolg zijn van zulke natuurrampen. Zijn verhaal is stevig gefundeerd en onderbouwd met de recentste wetenschappelijke bevindingen. Gore beschrijft de gevolgen die ons te wachten staan indien we onze levensstijl niet aanpassen. Hij pleit voor meer gematigdheid en meer verantwoordelijkheid bij alle mensen en culturen.
'Spraakmakers': Greet De Keyser praat met Al Gore
In oktober 2006 praatte VRT-journaliste Greet De Keyser voor 'Spraakmakers' met Al Gore, voormalig vice-president van de Verenigde Staten, naar aanleiding zijn documentaire 'An Inconvenient Truth', over zijn kruistocht tegen de opwarming van de aarde. In de film en in zijn voordrachten toont Gore de negatieve effecten van de opwarming van de aarde, met concrete voorbeelden en cijfers: het smelten van de ijskap, periodes van langdurige droogte, het stijgen van de zeespiegel. Hij pleit voor meer gematigdheid en meer verantwoordelijkheid bij alle mensen en culturen. Goed onderbouwd, en soms zelfs met nooit eerder vrijgegeven studies. Natuurlijk krijgt ook president Bush ervan langs omdat de VS weigert het Kyotoverdrag te ondertekenen. Gore beschrijft de gevolgen die ons te wachten staan indien we onze levensstijl niet aanpassen. Wetenschappers voorspellen immers binnen dit en tien jaar een klimatologische ramp indien er niet wordt ingegrepen.
Maandag 7 december
'Terzake': De steak op uw bord
Taboes bestaan nog. In Kopenhagen bijvoorbeeld. Op de top wordt over één thema helemaal niet gesproken. Vlees. We weten dat we onze woning moeten isoleren, we weten dat we meer met de trein en minder met de wagen moeten rijden. Maar we weten nauwelijks dat minder vlees eten een veel groter en veel sneller effect kan hebben op het klimaat. Economische belangen zorgen ervoor dat de gewone man veel vlees blijft eten en niet weet dat zijn dagelijkse steak ons klimaat meer schaadt dan alle transport en verkeer samen.
'Zes graden warmer, een wereld van verschil'
Wat zou er gebeuren als de wereld met twee graden zou opwarmen? Of met vier graden? Of met zes? Wetenschappers zijn het erover eens dat de aarde nu al opwarmt, vandaag met 0,8 graden Celsius. Dat lijkt niet veel, maar de gevolgen zijn al enorm. Deze documentaire gaat een stap verder en schetst wat er zou gebeuren als de wereld met 1, 2, 3, 4, 5 en zelfs met 6 graden Celsius zou toenemen. Het is een boodschap met een belangrijke waarschuwing dat de mens nu moet ingrijpen voor het te laat is.
Opwarming aan de Middellandse Zee
Barcelona moet drinkwater aanvoeren met zeeschepen, het binnenland van Spanje en Portugal, Kreta en Sicilië droogt uit. Fijne vakantiebestemmingen zijn het maar ze hebben niet minder te lijden onder de opwarming van de aarde. Indrukwekkende landschappen onder een zinderde zon worden stilaan herschapen in dorre woestijnen. Wij kunnen dan vakantie nemen maar we ontsnappen niet aan de wereldproblematiek of hoe de opwarming van de aarde huis houdt aan de Middellandse Zee.
Dinsdag 8 december
'Terzake': Een ecoscepticus in een ecowijk
Uit China, Japan tot zelfs Zuid-Afrika komen ze kijken in Lanxmeer, in het Nederlandse Culemborg, één van de meest doorgedreven klimaatwijken ter wereld. De bewoners wachten niet op de klimaattop in Kopenhagen. Ze hebben nu al een energierekening die tot de helft lager ligt dan in klassieke huizen. Goed voor de beurs, en meteen ook voor het milieu. Guy De Troyer trok met de Vlaamse energiespecialist en ecoscepticus André Jurres naar Lanxmeer.
'Climate Change'
Documentair tweeluik (100’) van David Attenborough over de klimaatsverandering op Aarde, de gevolgen daarvan en de mogelijke remedies.
De beroemde natuurcineast David Attenborough was in het verleden sceptisch over de rol die de mens speelt in de klimaatverandering, maar nu hij is van oordeel dat de bewijzen die klimatologen leveren, niet meer genegeerd kunnen worden: er is wel degelijk een verband tussen temperatuurstijgingen en de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer enerzijds, en de bevolkingsgroei en de toenemende industrialisatie anderzijds. In de eerste documentaire focust David Attenborough op de oorzaken en de gevolgen van de klimaatverandering, en over mogelijke scenario’s als we niet ingrijpen. In het tweede luik kijkt hij naar de toekomst en reikt hij middelen aan om de opwarming van de aarde tegen te gaan.
Deel 1: 'Are we changing Planet Earth?'
In 1979 zei Attenborough al dat de mens een nooit geziene invloed had op de natuur, maar hij had zich toen niet kunnen inbeelden dat het effect van de mens op het klimaat zo groot zou zijn. Hij haalt verschillende rampen aan: orkaan Katrina, het smelten van de ijskappen in Groenland, de grote droogte in de Amazone, bosbranden in Australië en de hete zomers in Europa hadden catastrofale gevolgen. Attenborough gaat na of er een verband is tussen deze natuurfenomenen. Wetenschappers wijten de klimaatveranderingen aan een wereldwijde temperatuurstijging. In 2005, het jaar dat Amerika geteisterd werd door een zwaar orkaanseizoen met als dieptepunt orkaan Katrina was het water van de Golf van Mexico nog nooit zo warm. Het was ook in dat jaar dat de Amazone zijn ergste droogte kende in 60 jaar. Door een extra uitstoot van CO2 treedt er een broeikaseffect op dat de temperatuurstijgingen nog versterkt, waardoor wetenschappers verwachten dat er in de toekomst nog meer rampen zullen toeslaan. Het is nu dan ook hoog tijd om in te grijpen...
Deel 2: 'Can we save Planet Earth?' (21.25 u.)
De mens heeft een grote invloed op het klimaat, en als we niet snel ingrijpen zal de klimaatverandering in de toekomst catastrofale gevolgen hebben. De aarde zal de volgende eeuw tussen de 1,4°C en 5,8°C opwarmen, er zal veel meer regen vallen en we zullen ongeveer vijf keer vaker stormen meemaken. De huidige preventiemaatregelen tegen wind en water zullen dan niet meer volstaan. Dat wil niet zeggen dat de mens daar niets aan kan doen. Een gemiddeld Westers gezin – Attenborough noemt hen de familie Carbon - produceert ongeveer 45 ton CO2 per jaar. De familie Tan, een Chinees gezin, verbruikt slechts een zevende van de Carbons, maar omdat China steeds meer industrialiseert, zal ook hun verbruik drastisch stijgen. De uitdaging is dus om het huidige verbruik te stabiliseren. Attenborough reikt daarvoor verschillende manieren aan, sommige meer controversieel dan andere, van de verwarming een paar graden lager zetten of huizen voldoende isoleren tot het verdriedubbelen van nucleaire energiebronnen. Eén ding is echter duidelijk: als we niets doen wacht de wereld en de mensen die erop wonen een apocalyptische toekomst.
Woensdag 9 december
'Terzake': CO²-emissierechten: de aflaten van het milieu?
In Burkina-Faso plant de Vlaamse vereniging 'Ondernemers Zonder Grenzen' bossen. Een nobel initiatief: zo wordt de woestijnvorming in de Sahel tegengegaan en kan de lokale boer tussen de bossen terug aan landbouw doen. Puur idealisme? Neen, de ondernemers krijgen er ook iets voor terug. Die bossen planten ze in de vorm van het logo van hun bedrijf. Na een paar jaar kan je het bos al zien (en blijven volgen) via satelliet of Google-earth. Zo krijgt het bedrijf een langdurige eco-reclame. En er zijn uiteraard de CO2-emissierechten die afgekocht kunnen worden in het kader van de Kyoto-akkoorden. Een win-winsituatie voor iedereen of een hedendaagse milieu-aflaat? Daan De Groote reisde met Vlaamse ondernemers naar Burkina Faso.
'Future Earth'
Eerlijke, realistische maar toch ook optimistische documentaire van de BBC over de gevolgen van de opwarming van de Aarde en wat de wetenschap en wij allen daar kunnen aan doen. De Aarde warmt aan een onrustwekkende snelheid op en als we daar niets aan doen, dan zal dat catastrofale gevolgen hebben voor het leven op onze planeet. Maar de opwarming van de Aarde is niet onomkeerbaar: dat wil deze documentaire bewijzen aan de hand van wetenschappelijk onderbouwde initiatieven en mogelijke oplossingen voor het klimaatprobleem. Overal ter wereld worden nieuwe technologieën ontwikkeld om de wereldwijde temperatuurstijging tegen te gaan. De vraag is alleen of die op voldoende grote schaal kunnen toegepast worden. Zo wordt in Italië gewerkt aan een methode om energie te winnen uit de voetstappen die we zetten wanneer we ons verplaatsen. Eén voetstap is voldoende om een lamp van 60 watt eventjes te laten branden. En in Dongtan, in de buurt van het Chinese Shanghai, wordt de allereerste eco-stad gebouwd: een gemeenschap zonder broeikasgassen die helemaal zelfvoorzienend is in haar verbruik van water en energie, en een pionier in ‘groen’ transport en ecologische bouwprincipes.
'Scenario 2100'
Documentaire van Olivier Julien (France 5) over de gevolgen van de opwarming van de aarde voor het klimaat en het leven op aarde aan het einde van de 21ste eeuw. Dat gebeurt aan de hand van simulatiemodellen die werden gemaakt door één van de krachtigste klimaatcomputers ter wereld: 'Earth Simulator'. Een toename van de gemiddelde temperatuur op aarde met enkele graden kan desastreuze gevolgen hebben, zo blijkt. Verwoestijning, hittegolven in steden, uitbreiding van de gebieden met tropische ziektes, extreme meteorologische fenomenen, migratiestromen als gevolg van de verhoging van de zeespiegel: het is geen fraai beeld dat de Japanse supercomputer schetst van de toekomst van moeder aarde. De verschillende voorspellingen worden stuk voor stuk becommentarieerd door Robert Watson, wetenschappelijk expert van de Wereldbank. Zijn conclusie is even simpel als hard: tegen 2050 moet de uitstoot van broeikassen met de helft verminderen.
Live with Björk at Naturra
Ecodocumentaire over IJsland met optredens van Bjork en Sigur Ross en adembenemende natuurbeelden. In juni 2008 gaven de IJslandse muzikale iconen Bjork en Sigur Ross een openluchtconcert in Reykjavik om aandacht te vragen voor de bedreiging van de unieke IJslandse natuur, onder meer door aluminiumfabrieken. De film bevat beelden van het concert en van de prachtige IJslandse natuur, maar focust ook op het precaire natuurlijke evenwicht op het eiland, de bedreiging door de industrie en mogelijke ecologische alternatieven.
Vrijdag 11 december
'The Planet'
Documentaire van Johan Söderberg over de toestand van onze planeet. Dit grootschalige Zweedse filmproject probeert een antwoord te formuleren op de vele vragen over de wereldwijde klimatologische onheilstijdingen. Negenentwintig deskundigen geven hun mening over de staat van de planeet Aarde. Van Kenia tot Brazilië, van Shanghai tot Groenland vertellen professoren, waterdistributeurs, managers, ondernemers en een wildlife-fotograaf wat er gebeurt met onze planeet. Daarnaast geven ze hun visie op de gevolgen van de veranderingen op klimatologisch, geografisch en antropologisch gebied in het verleden en de nabije toekomst. De documentaire doet meer dan feiten opsommen over het broeikaseffect. Hij toont hoe snel het klimaat de laatste tijd evolueert. De menselijke druk op water, lucht, flora en fauna had millennia lang slechts een beperkt en plaatselijk effect. Door de globalisering is dat veranderd: voor het eerst in de geschiedenis kunnen onze eigen activiteiten en manier van leven een invloed hebben op ecosystemen aan de andere kant van de wereld. Is de opwarming van de Aarde een structureel probleem? Is de gemiddelde temperatuur op Aarde echt gestegen en zal hij nog verder stijgen? Wat zijn de gevolgen daarvan? Zullen natuurrampen in de toekomst nog frequenter en gevaarlijker worden? Zullen 'klimaatvluchtelingen' in de toekomst de grootste groep migranten vormen? Als dat allemaal waar is, hoe zal de wereld er in de toekomst er dan uitzien? Citaten, feiten en voorbeelden worden in vlot tempo gepresenteerd en leiden ons naar die ene ultieme vraag: kunnen we die evolutie nog omkeren of zullen we ons moeten aanpassen aan die nieuwe wereld? De conclusie is: het is nog niet te laat. Maar er is vooral mentaliteitsverandering nodig: 'Er is geen reden tot paniek. Dit is een wake-up call.'
Ketnet
Jongeren zijn erg begaan met het klimaat en de natuur, en daarom besteedt ook 'Karrewiet', het infomagazine van Ketnet, heel wat aandacht aan de opwarming van de Aarde, de gevolgen voor de natuur en de mens, en de de klimaattop in Kopenhagen.
Ketnetwrapper Peter Pype trok naar Ecuador, maakte er reportages over het regenwoud, de bedreiging ervan en de noodzaak om daar iets aan toe doen. Hij sprak met kinderen en volwassenen over de klimaatpoblematiek.
Daarbij wordt ook telkens een link gelegd met de klimaatconferentie in Kopenhagen. De vijf reportages worden uitgezonden in de week van 7 december, de eerste week van de
|
Follow @TVVisie |
|
